Podczas trwania Soboru pojawiły się dość głośne, choć niczym konkretnym nieuzasadnione nadzieje na zniesienie celibatu, co wywołało wielkie zamieszanie w środowiskach kapłańskich. W deklaracji Synodu z 1971 r. czytamy, że „w sposób uproszczony kryzys ten określa się jako sekularyzację”.

2. Definicja laika przez kleryka, czy odwrotnie?

Dla wielu księży, a więc i dla wielu świeckich, nie jest dziś jasne, w czym leży istota, specyficzna misja i zadanie kapłana. Ksiądz Gisbert Greshake w książce z lat osiemdziesiątych Być kapłanem stawia ciekawą tezę przywołują Leksykon kościelny z 1891 roku. Ponad sto lat temu „laika” trzeba było definiować przez porównanie go z niekwestionowaną wówczas wielkością „kleru”. Przy haśle laik nie było bowiem wyjaśnienia tylko odnośnik do hasła kler. Dzisiaj natomiast, jest odwrotnie: nie laika trzeba definiować ale księdza, a dokonuje się tego przez porównywanie z niekwestionowaną dzisiaj wielkością laika.

3. Realizacja kapłaństwa urzędowego i powszechnego.

Kapłan jest i może działać in persona Christi Capitis et Pastoris Ecclesiae. Natomiast wierni świeccy mogą działać in nomine Christi. Wierni są kapłanami na mocy konsekracji sakramentu chrztu i bierzmowania, a kapłani są kapłanami na mocy konsekracji sakramentu kapłaństwa. Obydwa kapłaństwa należy uważać za ukierunkowane ku sobie i za rzeczywiste, bo uczestniczące w jedynym kapłaństwie Chrystusowym. Pomimo to, różnica między nimi nie dotyczy tylko stopnia, ale istoty. W wypadku jednego i drugiego kapłaństwa Sob. Wat. II widzi różnicę w związku ze sprawowaniem sakramentów, a szczególnie Eucharystii, gdzie kapłan urzędowy działa in persona Christi, a wszyscy inni członkowie Ludu Bożego tylko współdziałają in nomine Christi. Kapłan uobecnia ofiarę Chrystusa i przydziela jej owoce, a wierni włączają się w ofiarę Chrystusa i przyjmują jej owoce (KK 28; DK 2). Kapłaństwo urzędowe kapłanów realizuje się przez: kształcenie wiernych (urząd prorocki), kierowanie wiernymi (urząd pasterski) i sprawowanie sakramentów czyli uświęcanie wiernych (urząd kapłański). Kapłaństwo powszechne wiernych realizuje się przez: przyjmowanie sakramentów, modlitwę, dziękczynienie, świadectwo świętego życia, zaparcie się siebie i czynną miłość (KK 10).

4. Biblijne podstawy duchowości kapłańskiej

Taką posługę, w której człowiek z nadania Bożego czyni i daje to, czego sam własnymi siłami nigdy nie mógłby czynić ani dawać, tradycja Kościoła nazywa „sakramentem”. Jeżeli w Kościele przyjęło się nazywać święcenia kapłańskie sakramentem, to ma to następujący sens: Kapłan spełnia swoją funkcję, bynajmniej nie dlatego, że ma ku temu szczególne zdolności. Przeciwnie – kto przyjmuje sakrament, zostaje posłany, aby dawał to, czego sam z siebie dać nie może; aby działał w osobie kogoś innego i był jego żywym narzędziem. Dlatego żaden człowiek nie może sam siebie uczynić kapłanem, ani żadna wspólnota nie może sama z siebie ogłosić kogoś kapłanem. Kapłaństwo można przyjąć tylko przez sakrament, który należy do Boga. Trzeba stwierdzić, że ta stworzona przez Chrystusa posługa jest całkowicie nowa i nie wywodzi się bynajmniej ze ST, lecz wyrasta z nowej mocy Jezusa Chrystusa. Posłannictwo można przyjąć tylko od posyłającego – od Chrystusa w Jego sakramencie, mocą którego człowiek staje się dla świata głosem Chrystusa i Jego dłońmi.

5. Maryjny rys duchowości kapłańskiej

Karol Wojtyła w przemówieniu inauguracyjnym podczas swego ingresu jako arcybiskup Krakowa powiedział: „Chcę być zjednoczony z Chrystusem w kapłaństwie i pasterstwie przez Matkę Jego. Ona jest bardzo ukryta w całym Dziele Odkupienia. Ona stanowi szczególne wejście, szczególny ingres w dzieło Chrystusa. Więc pragnę wejść przez Nią”. „Nie wierzę – mówi św. Ludwik G. De Montfort – aby ktokolwiek mógł dojść do ścisłego zjednoczenia z Bogiem i do pełnej wierności Duchowi Świętemu, bez całkowitego zjednoczenia się z Najświętszą Dziewicą i bez wielkiego uzależnienia się od Jej pomocy”.

6. Duchowość komunii, rad ewangelicznych i osobistej ascezy

Kolejny wymiar kapłańskiej duchowości in persona Christi to uświęcanie się przez troskę o kształtowanie Kościoła jako komunii. W myśli II Synodu Biskupów duchowość komunii rozwijać ma kapłan przez komunię hierarchiczną, komunię braterską i komunię z wiernymi świeckimi. Synod dodaje, że „w kapłanie szuka się brata w człowieczeństwie, ojca w chrześcijaństwie i mistrza duchowego w kapłaństwie”.

II Synod Biskupów stwierdza, że „szczególnie wyrazistym drogowskazem na drodze naśladowania Jezusa i działania in persona Christi  są rady ewangeliczne”. Posłuszeństwo jest przede wszystkim posłuszeństwem apostolskim. Celibat znakiem pełnego nastawienia na ojcostwo duchowe oraz dyspozycyjność wobec Kościoła. Ubóstwo chroni i podtrzymuje wolność wewnętrzną i dlatego kapłan także jest do niego wezwany.
Wobec kapłana działającego in persona Christi zaleca się bardzo konkretne środki życia duchowego. Wypracować należy osobisty program życia duchowego, w którym powinno znaleźć się miejsce na:

• codzienną Eucharystię (nawet bez wiernych) i adorację;
• sakrament pokuty, kierownictwo duchowe;
• integralne odprawianie codziennej liturgii godzin;
• pobożność maryjną;
• troskę o komunię i przyjaźń kapłańską;
• należyty odpoczynek.

W podobnym duchu wypowiada się III synod Gdański, który te środki życia duchowego nazywa zadaniami na drodze do świętości. W obu dokumentach synodalnych podkreśla się też rolę stroju duchownego i zobowiązuje kapłanów do noszenia odpowiedniego ubioru.

Wejście w kapłaństwo in persona Christi, to przekroczenie progu Tajemnicy niepojętej dla człowieka, a znanej tylko Bogu. Bracia kapłani bądźmy zatem czujni, abyśmy nie stali się głusi i ślepi na Tajemnicę, która wzięła nas w posiadanie.

Wróć do artykułów...>>